متحد شده و در جنگ با آشور از آنان استفاده كردند . ايش پاكاى پيشواى سكاها در جنگ با آشور كشته شد ( 673 ق . م . ) . جانشين او پاراتوا در ازاى ازدواج با يكى از شاه دختهاى آشورى با اين كشور عقد اتحاد بست . به اين ترتيب پادشاهى سكاها كه در اندك مدتى قدرت يافته بود مورد شناسايى آشور ، دولت مقتدر آن زمان قرار گرفت . جنگاوران سكايى در سال 652 ق . م . به رهبرى شاهان مادايى بر مادها غلبه كردند و سياكزار خراجگزارى بر ايشان را پذيرفت . در عوض سكاها تنها به حكمرانى بر آذربايجان قناعت كردند و سپاهيان سكاهايى در ارتش سياكزار داخل شدند . گرچه تسلط سكايان در آغاز موجب ضعف مادها و تأخير در ايجاد شاهنشاهى ماد گشت ، ولى در عوض مادها در اين مدت نه تنها ضعيف‌تر نشدند بلكه فن سوارى و تيراندازى را از آنان آموختند و سرانجام كياكسار توانست سكايان را به جاى خود بنشاند ( 625 ق . م . ) سكاها به قلمرو پيش خود بازگشتند كه پس از آن حتى در زمان هخامنشيان يكى از ساتراب‌هاى شاهنشاهى ايران بود و بزرگان ايرانى فرزندان خود را براى آموختن سوارى و تيراندازى به نزد ايشان مىفرستادند . سكاها از نژاد آريايى بودند و زبانشان براى مادهاى ايرانى كاملا مفهوم بود و تسلط موقتى آنان موجب شد كه زبان ايرانى در قلمرو و قبايل گوناگون سرزمين ماد رواج يابد و شهرهاى اسكو و سقز را در آذربايجان يادگار سكاها مىدانند . سكايى ، زبان زبان قوم هند و سكايى ، از شعب زبانهاى شرق ايران است كه امروز لغت افغانى ( پشتو ) و چند لهجهء پاميرى مثل ساريكولى و شوغنى و واخى و غيره از آن جمله‌اند . سكايىها از نژاد ايرانى از جانب روسيهء جنوبى وارد آسياى غربى شده‌اند . منابع تاريخى مربوط به آنان هرودوت - متوت آشورى و اورارتويى - توراة - در حدود قرن هشتم پ . م . با كيمرىها به آسياى غربى هجوم آوردند . جنگجويان متهورى بودند كه به عنوان رزم‌آور مزدور در خدمت آشوريها و مادها درآمدند . از قفقاز تا فلسطين را در قرن هفتم زير سلطهء خود در آوردند . در ابتداى قرن ششم احتمالا در قفقاز مسكن اختيار كردند . سكايان « تيزخود » . از نقش برجسته‌اى در استخر ( پرسپوليس ) . قرن پنجم ق . م . سكستان سيستان . سكودر نام قديم مقدونيه .